Is een diploma van een thuisstudie erkend? NRTO, CREBO en CRKBO uitgelegd

Vier soorten bewijs na een thuisstudie

Als een aanbieder "erkend" schrijft, kan dat heel verschillende dingen betekenen. Grofweg zijn er vier soorten bewijs dat je een opleiding hebt afgerond:

• Een erkend mbo-diploma, van een mbo-opleiding met een crebonummer.
• Een diploma na een extern examen, afgenomen door een onafhankelijke partij, zoals de Associatie voor Examinering, Cambridge English of DUO bij het Staatsexamen NT2.
• Een diploma van de aanbieder zelf, zoals het NHA-instituutsdiploma of het Laudius-diploma.
• Een getuigschrift of bewijs van deelname, dat laat zien dat je het huiswerk hebt gedaan.

Daarnaast kom je keurmerken en registraties tegen, zoals het NRTO-keurmerk en CRKBO. Die zeggen iets over de opleider, niet over het papier dat je aan het eind krijgt.

Wat is een erkend mbo-diploma?

Wat een mbo-student aan het eind van de opleiding moet kunnen, staat in kwalificatiedossiers. Volgens de Rijksoverheid stelt de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) die dossiers vast, zodat de eisen voor het mbo-diploma landelijk vastliggen. Elke kwalificatie die de minister vaststelt, krijgt een crebonummer; CREBO staat voor Centraal Register Beroepsopleidingen.

Een mbo-diploma kan ook van een particuliere school komen. De Inspectie van het Onderwijs schrijft dat naast de bekostigde roc's en vakscholen ook instellingen die niet door het Rijk bekostigd worden mbo aanbieden, en dat de inspectie op beide toezicht houdt. Die toetst ook de kwaliteit van de examens. Erkende mbo-diploma's van een particuliere instelling staan sinds 2012 in Mijn diploma's van DUO.

Bij geen van de cursussen op Cursus Kiezen noemt de aanbieder een crebonummer of een mbo-diploma. Thuiscursus.nl zegt het zelfs uitdrukkelijk: de moeilijkheidsgraad is te vergelijken met mbo 4 of mbo+, maar je ontvangt geen mbo-diploma.

Wat is het verschil tussen een diploma van de aanbieder en een extern examen?

Bij een diploma van de aanbieder maakt de opleider zelf het examen en geeft hij het diploma uit. Bij NHA heet dat het NHA-instituutsdiploma; volgens NHA kun je daarmee aantonen dat je een cursus of opleiding met succes hebt gevolgd. Laudius geeft na een open boek examen thuis het Laudius-diploma, BuddyWise na een digitaal examen het BuddyWise-diploma. Thuiscursus.nl rondt af met een diploma van De Ondernemersschool. LOI Kidzz geeft kinderen na de typecursus een typediploma.

Bij een extern examen neemt een andere organisatie het examen af. Voorbeelden die je op deze site tegenkomt:

• Associatie voor Examinering: Laudius leidt bij Basiskennis Boekhouden op voor het extern examen voor het Associatie-diploma. Thuiscursus.nl schrijft dat je dat examen zelf bij de Associatie aanvraagt en aflegt. Het verschil tussen BKB en PDB lees je in BKB of PDB.
• Cambridge English: NHA laat je Engels voor Beginners afsluiten met het Cambridge-examen A2 Key, of met een NHA-examen. BuddyWise noemt ook beide mogelijkheden.
• Goethe-Zertifikat: NHA laat je Duits voor Beginners afsluiten met het Goethe-examen A2.
• Staatsexamen NT2: dat neemt DUO af namens het College voor Toetsen en Examens. Programma I is taalniveau B1, voor wie een mbo-opleiding wil doen of op mbo 3 of 4 wil werken; programma II is B2, voor hbo of universiteit. Meer over Nederlands leren voor je inburgering lees je in dit artikel.

Een getuigschrift is weer iets anders. Bij NHA en Laudius vraag je dat aan als je al je huiswerk hebt ingestuurd en gemiddeld een voldoende hebt; bij Laudius alleen bij een variant met docent.

Wat betekent het NRTO-keurmerk?

De NRTO (Nederlandse Raad voor Training en Opleiding) is de brancheorganisatie voor private onderwijsinstellingen, opleidings- en trainingsbureaus, met ruim 900 leden. Het keurmerk bestaat sinds 2016. Van alle leden verwacht de NRTO dat ze het halen; voldoet een lid niet aan de eisen, dan heeft dat gevolgen voor het lidmaatschap.

De eisen zijn verdeeld over vier onderdelen:

• Product: eerlijke, juiste informatie, en vooraf duidelijk maken wat je na de opleiding kent en kunt.
• Personeel: deskundige docenten, trainers en examinatoren.
• Proces: duidelijke overeenkomsten en een klachtenprocedure met een externe beroepsmogelijkheid.
• Publiek: tevredenheid meten en een opleiding niet stopzetten zolang er nog studenten in zitten.

Een onafhankelijke certificerende instelling doet elke vier jaar een audit, met na twee jaar een tussentijdse beoordeling. Leden die op de consumentenmarkt werken, zijn volgens de NRTO automatisch aangesloten bij de Geschillencommissie. Het keurmerk zegt dus vooral hoe zorgvuldig een opleider werkt. Het maakt een cursus niet tot een erkende mbo-opleiding.

Wat zegt een CRKBO-registratie?

CRKBO staat voor Centraal Register Kort Beroepsonderwijs. Instellingen die niet door de overheid bekostigd worden en beroepsonderwijs geven, kunnen zich laten registreren als ze aantoonbaar voldoen aan de Kwaliteitscode voor Opleidingsinstituten voor Kort Beroepsonderwijs. Het voordeel is vooral fiscaal: een niet-wettelijk erkende beroepsopleiding kan zo vrijgesteld worden van btw. Volgens het CRKBO geldt dat alleen voor beroepsonderwijs, niet voor vrijetijdscursussen, en bepaalt de Belastingdienst wat als beroepsonderwijs telt. Een CRKBO-registratie is dus geen erkenning van je diploma.

Hoe controleer je of een opleiding erkend is?

• Mbo-diploma nodig? Vraag naar het crebonummer. Erkende opleidingen staan in RIO (Registratie Instellingen en Opleidingen); DUO en andere erkennende organisaties leggen daarin de erkenningen vast, en iedereen kan het register raadplegen.
• Diploma al gehaald? In Mijn diploma's van DUO staan de gegevens van de meeste door het ministerie van OCW erkende Nederlandse opleidingen. Brancheopleidingen staan er volgens DUO niet in, ook al zijn ze wel geldig.
• Extern examen? Kijk op de cursuspagina wie het examen afneemt en of je het zelf moet aanvragen.

Keuzetabel: wat de aanbieders zelf zeggen

NHA meldt daarnaast dat het ministerie van OCW NHA heeft erkend als opleider voor de staatsexamens voortgezet onderwijs. Die vmbo-, havo- en vwo-vakken staan niet op Cursus Kiezen.

Zo kies je: vraagt een werkgever of opleiding om een mbo-diploma, kies dan een opleiding met een crebonummer. Vraagt hij om een bekend vakdiploma of taalniveau, kies dan een cursus met een extern examen. Wil je vooral zelf iets leren, dan is een diploma van de aanbieder vaak genoeg. Alle aanbieders naast elkaar vergelijk je op thuisstudie, boekhoudcursussen op boekhoudcursus.