Nederlands leren voor inburgering: welk niveau heb je nodig?

Wie moet inburgeren?

Of je moet inburgeren, hangt volgens de Rijksoverheid onder meer af van je nationaliteit. Kom je bijvoorbeeld uit een ander werelddeel naar Nederland, dan is de kans groot dat het moet. Je hoeft niet verplicht in te burgeren als je de nationaliteit hebt van een land uit de Europese Unie, Liechtenstein, Noorwegen, IJsland of Zwitserland. Ook geen plicht als je:

• jonger bent dan 18 jaar of ouder dan de pensioengerechtigde leeftijd;
• 8 jaar of langer in Nederland woonde toen je leerplichtig was;
• Nederlandse diploma's, certificaten of bewijsstukken hebt van een bepaalde opleiding in de Nederlandse taal;
• tijdelijk naar Nederland komt voor studie of werk.

Moet je wel inburgeren, dan krijg je daarover automatisch een brief van DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs). Volgens inburgeren.nl komt die brief pas als je een burgerservicenummer en een verblijfsvergunning hebt en bent ingeschreven bij de gemeente. Je hebt daarna 3 jaar de tijd om in te burgeren. Twijfel je over je eigen situatie, kijk dan in Mijn Inburgering of neem contact op met DUO of je gemeente.

Wat is het verschil tussen de Wet inburgering 2013 en 2021?

Sinds 1 januari 2022 geldt de Wet inburgering 2021. Die geldt voor iedereen die vanaf die datum moet inburgeren. Wie vóór 1 januari 2022 al inburgeringsplichtig was, valt nog onder de Wet inburgering 2013.

Wet inburgering 2013. Je regelt je inburgering zelf. Je kiest zelf een cursus en betaalt die ook zelf, als het nodig is met een lening. Je doet de taalexamens op minimaal niveau A2.

Wet inburgering 2021. De gemeente begeleidt je. Na de brief van DUO nodigt de gemeente je uit voor de brede intake: een gesprek en een toets, de Leerbaarheidstoets. Daarna maakt de gemeente samen met jou het persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP). Daarin staat welke leerroute je volgt en welke examens je moet doen. Ben je geen asielstatushouder, maar bijvoorbeeld gezinsmigrant, dan kies je volgens inburgeren.nl zelf een cursus, maar bepaalt de gemeente de leerroute. Gezinsmigranten en overige migranten betalen hun inburgering zelf.

Welk taalniveau heb je nodig voor inburgering?

Onder de Wet inburgering 2021 hangt je niveau af van de leerroute. De niveaus komen uit het Europees Referentiekader (ERK); wat je op elk niveau kunt, lees je bij taalniveaus A1 tot C2.

• B1-route: voor taal en betaald werk of vrijwilligerswerk. Je doet binnen 3 jaar de taalexamens op B1. Heb je minstens 600 uur taalles gevolgd en lukt B1 niet, dan overleg je met je gemeente of afschalen naar A2 mogelijk is.
• Onderwijsroute: vooral voor jongeren, als voorbereiding op een opleiding aan mbo, hbo of universiteit. Je doet de taalexamens op B1 of B2.
• Zelfredzaamheidsroute (Z-route): voor wie de andere twee routes te moeilijk vindt. Je leert Nederlands op A1. Taalexamens op A2 mag je doen, maar het hoeft niet. Je sluit af met een gesprek bij de gemeente en krijgt een certificaat.

Welke examens doe je bij de inburgering?

Het inburgeringsexamen bestaat uit taalexamens en kennisexamens. Volgens inburgeren.nl kijkt DUO of je genoeg weet over Nederland en of je Nederlands goed genoeg is.

Taalexamens: lezen, luisteren, schrijven en spreken. Die zijn er op A2, B1 en B2. De taalexamens op B1 en B2 heten ook het Staatsexamen NT2 (Nederlands als tweede taal). Volgens DUO zijn er twee programma's: programma I op B1, voor wie een mbo-opleiding wil doen of op mbo 3- of 4-niveau wil werken, en programma II op B2, voor hbo of universiteit. De examens van het staatsexamen maak je op de computer. Op A2 doe je spreken, luisteren en lezen ook op de computer; schrijven op A2 doe je met pen en papier, met bijvoorbeeld een korte brief of een formulier.

Kennisexamens. Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM) is onderdeel van alle leerroutes; je beantwoordt vragen over thema's als wonen of werk en inkomen. Verder zijn er de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP), volgens de Rijksoverheid alleen voor de B1-route en de Z-route, en het participatieverklaringstraject (PVT). Onder de Wet 2013 hoort er in plaats van de MAP het examen Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA) bij, afhankelijk van de datum waarop je inburgeringsplichtig werd.

Welke examens precies voor jou gelden, staat in je PIP of in Mijn Inburgering. In sommige situaties hoef je minder of geen examens te doen, bijvoorbeeld omdat je ziek bent of al een diploma hebt.

Situatie en niveau op een rij

Welke cursus Nederlands past bij je leerroute?

Ben je asielstatushouder onder de Wet 2021, dan bepaalt de gemeente welke cursus je doet. Moet je zelf een school kiezen, dan verwijst inburgeren.nl naar scholen met het Blik op Werk-keurmerk; alleen voor die scholen kun je geld lenen bij DUO. Wij hebben niet nagekeken of de aanbieders hieronder dat keurmerk hebben. Je kunt volgens inburgeren.nl ook zelf leren voor het examen, en daarbij helpt een thuisstudie of een boek Nederlands voor anderstaligen. Let op: een getuigschrift of diploma van zo'n cursus is iets anders dan de examens van DUO.

Prisma noemt de inburgering zelf als voorbeeld van een reden om met het boek te beginnen; het heeft 18 lessen met dialogen op cd. NHA leidt op naar A2 en zegt dat je daarna met veel oefenen kunt doorgroeien naar B1 en je kunt aanmelden voor het staatsexamen NT2 bij DUO. Laudius werkt ook op A2; een examen voor een diploma vonden wij daar niet. Voor de B1-route is de stap van A2 naar B1 het belangrijkst: daar past Thuiscursus.nl Nederlands voor Gevorderden bij, dat eindigt op B1 tot B2 met een eigen diploma van de school.

Alle cursussen Nederlands voor anderstaligen naast elkaar zie je bij Nederlands leren. Het verschil tussen een thuisstudie en een boek lees je op thuisstudie.

Wat verandert er?

Op 5 november 2026 maakte het kabinet bekend dat statushouders die hun inburgering combineren met werk, langer de tijd krijgen. Wie minstens 28 uur per week werkt of heeft gewerkt, mag afhankelijk van de situatie maximaal 3 jaar extra over de inburgering doen. De nieuwe regels gaan volgens de Rijksoverheid gelden in 2027. Kijk voor je eigen situatie altijd in Mijn Inburgering, of vraag het na bij DUO of je gemeente: dit artikel is algemene uitleg en geen persoonlijk advies.